กรัน คอยชะเง้อมองบ้านท่านเจ้าพระยาสวรรครักษราชโยธาเป็นพักๆ นอกจากใช้เวลาส่วนใหญ่กับ บัว ลูกสาววัยกำลังซน กรันมักจะเก็บตัวอยู่กับเตาทุเรีย...

ก่อนเรือถึงปากคลองบางกอกน้อย ด้านซ้ายเห็นมัสยิดใหญ่เก่าแก่ ตัวหนังสือทั้งไทยและอาหรับเด่นสง่า “มัสยิดหลวงอันซอริซซุนนะห์”...

หนึ่งอาทิตย์ผ่านไป จันนวลใช้เวลาส่วนใหญ่ที่หอสมุดแห่งชาติ แหล่งข้อมูลที่ดีแห่งหนึ่ง ทว่าถูกมองข้าม คนมาใช้บริการบางตา ‘ดีเหมือนกัน...

“ก่อนอื่น คงขอย้อนไปที่คำว่า เชลียง ค่ะ ชื่อเดิมของศรีสัชนาลัย หนูมั่นใจว่า เป็นคำเขมรแน่นอน เพราะ พื้นที่นั้นเป็นสุดเขตอิทธิพลวัฒนธรรมเข...

นายศุขมารอรับที่สนามบิน ‘ชั่วอึดใจเดียวจริงๆ จากสวรรคโลก ถึง กรุงเทพมหานคร’ และ ‘ชั่วอึดใจเดียวอีกเหมือนกัน ที่จันนวลนึกถึงหนุ่มใหญ่...

สะพานปรมินทร์ คือสะพานรถไฟข้ามแม่น้ำน่านอันเชี่ยวกราก ในสมัยที่ยังไม่มีเขื่อนสิริกิติ์กั้นลำน้ำ นายช่าง ลูอิส ไวเลอร์...

“เครื่องถ้วยชามเยอะจังคะ ที่นี่” “ใช่ครับ ศรีสัชนาลัยเป็นแหล่งผลิตสังคโลกเก่าแก่มากเป็นความภูมิใจของคนที่นี่ นักโบราณคดีเคยมาสำรวจพิสูจน์...

ย่ำรุ่ง จันนวลตื่นเช้าอย่างเคย ‘หอมสอาด’ เป็นอย่างนี้เอง อากาศที่สวรรคโลกชวนให้สูดลึก จนไม่ผ่อนลมออก อย่างเคยจันนวลล้างหน้าล้างตา...

“คุณพ่อ คุณปู่ คุณทวด ทั้ง 3 ท่านรับราชการทหารอยู่ที่พิษณุโลกหมดเลยค่ะ เท่าที่จำความได้ สมัยก่อนคุณแม่พานั่งรถไฟมาเยี่ยมคุณพ่อ...

“แปลกดีนะคะ ไม่เคยได้กินก๋วยเตี๋ยวราดหน้าใส่ซอสพริกเลย” จันนวลเริ่มคุย “เป็นแบบฉบับคนสุโขทัยครับ ไม่มีที่ไหนเหมือน” กรันตอบหัวเราะ ยิ้ม...

“กลับมาที่หมู่พระเจดีย์ วัดมหาธาตุ ของเรา เด็กๆ รู้สึกไหมครับว่า เจดีย์ประธานทรงดอกบัวตูม ดูแปลกแยกจากเจดีย์ประจำทิศทั้ง 4 และ...

ฟ้ายังไม่สางดี กลิ่นเตาฟืนปลุกจันนวลให้ตื่นขึ้น อากาศที่สวรรคโลกช่างต่างกับอากาศที่กรุงเทพเสียจริง ข้อเสียของจันนวลคือ...

เด็กๆ ดูจะเพลินกับการร่างภาพเร็วๆ ด้วยดินสอดำ กรัน เองก็สนุกไปด้วย บัว เหมือนได้เลือดพ่อมา ร่างภาพได้คมชัด น่าทึ่ง...

“ก็อยากจะอยู่นะคะ แต่การงานก็ต้องทำ นี่ลามา 1 ปี กลับไปจะตามงานทันไหมก็ไม่รู้ งานล่าม มันต้องฟัง ต้องคิด ต้องพูดตลอด ร้างไปนานๆ ก็จะลืม”...

สายตา กรัน ดูอ่อนโยนคล้ายคนรู้ผิด “ผมขอโทษที่เสียงดังนะครับ คงเพราะรีบเร่งไป กลัวจะบรรยายได้ไม่หมด” “โอย ไม่เป็นไรเลยค่ะ ที่เยอรมนี...

‘สวรรคโลก คือ กรัน กรัน คือ สวรรคโลก เขารักบ้านเกิดเมืองนอนเขามาก’ นัยน์เล่าให้จันนวลฟังหลายวันก่อน เด็กๆ พากันเดินตามกรันไปหน้าพระเจดีย์...

กรัน อึกอัก เสไป “ไม่ครับ ผมแค่จtบอกว่าให้ระวัง เผื่อมีแมลง สัตว์เลื้อยคลาน แถวนี้หญ้ารก เอาไม้นี่ไว้ เขี่ยพวกใบไม้สุมๆ นี่ครับ...

รถรางแล่นเรื่อย ปล่อยเขาพนมเพลิงไว้เบื้องหลัง แดดสายสาดอ่อนทั่วแคว้นศรีสัชนาลัยเดิม ไม้ใหญ่ร่มครึ้ม กรองแดดให้นวลตา มองไปทางใด...

อุทยานประวัติศาสตร์ ศรีสัชนาลัย แดดเช้าสาดกระทบกำแพงอิฐหนา มีป้ายบอก “ประตูรามณรงค์” ไม้ใหญ่ข้างประตูแผ่ร่มเงา ให้ความร่มรื่น...

“นั่นสินะ ไม่รู้ทำไม ฉันว่าปราสาทเขมรดูสง่า แต่ของไทยเราดูอ่อนหวาน” “ก็จริงอย่างเธอว่า ไม่อย่างนั้นจะยิ่งใหญ่มาเป็นพันปีเหรอ...